Bardzo mi się spodobał pomysł autora na tę książkę. Pisze o pustce, ale dla mnie ją wypełnia. Podobnie jak Miłosz Szymański od zawsze zastanawiam się co kryje się za tablicami miejscowości, które mijam przemieszczając się na północ Polski z Wielkopolski. Kilka takich „luk” uzupełniłam samodzielnie między innymi na wyprawach rowerowych. Trochę tych ścieżek miałam wspólnych z autorem, większość jednak to dla mnie terra incognita.
Miłosz Szymański fascynuje się rejonem kraju, który nazwał „pustką”. Według niego „rozciąga się na południe od morza, ale na północ od aglomeracji Poznania. Na wschód od Odry, ale na zachód od Trójmiasta i Bydgoszczy. Nie ma tam wielkich miast, a Gorzów Wielkopolski czy Słupsk są lokalnymi metropoliami. Pustka rozciąga się na obszarze pięciu województw i ponad trzydziestu powiatów, które łączy fakt, że gęstość zaludnienia jest tam trzykrotnie niższa od polskiej średniej(…)Pustkę rzadko kto odwiedza; Pustkę trzeba przebyć, żeby dotrzeć gdzie indziej”. On jednak w każdym z miejsc wymienionych w książce zatrzymuje się na dłużej i pisze o nich wyciągając o nich mnóstwo ciekawostek. „Konia z rzędem” tym, którzy wiedzieli, że w Pile jest baza kosmiczna albo z czego znany jest Biały Bór. Świetny jest rozdział poświęcony Gorzowowi Wielkopolskiemu, chociaż u autora raczej nie cieszy się to miasto zbytnią estymą.
Mam wrażenie, że autor snuje tę opowieść trochę jak gawędę, co być może wynika z tego, że prowadzi podcast „Za rubieżą”. Już go sobie polubiłam i zamierzam posłuchać.
Nie wszystkie opowieści o tej krainie są równe, ale Szymański być może przetrze szlak większej ilości lektur skupiających się na pustce. Chyba nie ma w przestrzeni czytelniczej ich zbyt dużo. U mnie „Szkoda Zachodu. Opowieści z Ziem Opuszczonych” trafiła idealnie w moment, kiedy powolutku „odszyfrowuję” jeden z powiatów, o którym myślał autor przy tworzeniu tej książki. Okazuje się, że czytanie i rozmowy z ludźmi z tych ziem świetnie się uzupełniają. Fascynująca przygoda.
Szymański Miłosz. Szkoda Zachodu. Opowieści z Ziem Opuszczonych. Znak Horyzont, 2026